Eshitgan gapni yozib ulgurmayapsizmi? Ingliz tilida diktant yozishni o'rganish
Audio bir marta yangraydi, siz diqqat bilan eshitasiz — gap tushunarli. Qalamni qo'lga olganingizda esa «government» o'rniga «goverment», «received» o'rniga «recieved» chiqadi. Bu listening'ingiz pastligi emas: eshitilganini yozma shaklga o'girish ko'nikmasi ishlamayapti.
Ingliz tilida diktant yozish aynan shu bo'shliqni yopadi, chunki bir vaqtda uchta narsani talab qiladi — quloq, imlo va grammatika.
Nega eshitaman-u, yoza olmayman?
Eshitish passiv ko'nikma: miya oqimni «tahmin» qilib tushunib ketadi. Yozish esa aniq javob talab qiladi — har bir harf, artikl va «-s» qo'shimchasi joyida bo'lishi kerak. Gapdagi «the» yoki «a» kuchsiz talaffuz qilinadi, shuning uchun ko'pchilik ularni umuman eshitmaydi.
Natijada IELTS Listening'da javobni topasiz, lekin imlo xatosi yoki tushib qolgan «s» uchun ball yo'qotasiz. Bu holatni alohida tahlil qilganmiz: Eshitib tushundingiz, lekin yoza olmadingizmi?
Dictation Sprint aslida nima qiladi?
Bu Verbly'dagi o'yin: TTS ovoz chiqaradi, siz eshitgan gapni imkon qadar tez va aniq yozasiz. Uch ko'nikma bir vaqtda mashq bo'ladi — listening (eshitish), spelling (imlo) va grammatika (artikl, zamon, qo'shimchalar). Vaqt hissi qo'shilgani uchun mashq zerikarli diktantga emas, sprintga o'xshaydi.
O'yinni ishlatish uchun Verbly'da Telegram orqali ro'yxatdan o'tasiz — bu 20 soniya vaqt oladi. Nimadan boshlashni bilmasangiz, birinchi kun uchun qisqa yo'riqnoma bor.
Bitta gap bilan mashqni qanday bajarish kerak?
Misol sifatida IELTS'ga yaqin jumlani olaylik: «The number of students who chose online courses rose sharply in 2019.»
- 1-urinish: gapni bir marta eshitib, to'liq yozing — pauza qilmang, xato bo'lsa ham davom eting.
- 2-urinish: yana eshitib, faqat xato joylarni tuzating. «chose» o'rniga «choose» yozgan bo'lsangiz, bu imlo emas, grammatika xatosi.
- 3-urinish: xatoni turkumlang — imlo, qo'shimcha, son yoki sanani yozishda adashish. Har kuni 10-15 daqiqa yetarli.
Daftaringizda ikki ustun oching: «imlo» va «grammatika». Birinchi ustunga «government», ikkinchisiga «who chose» yozib qo'ying. Ikki haftadan keyin qaysi turkum ko'proq yig'ilayotganini o'z ko'zingiz bilan ko'rasiz.
Imło xatolaringiz ko'p bo'lsa, imloni tekshirishning 7 usuli haqidagi yozuvni ham o'qib chiqing — diktant bilan birga ishlatilsa, natija tezroq ko'rinadi.
Kimga foyda, kimga hozircha emas?
Halol aytaman: agar gapdagi so'zlarning yarmini bilmasangiz, diktant sizni charchatadi. Bunday holatda avval lug'at bilan ishlang, keyin o'yinni oching. Diktant — bilingan so'zni to'g'ri yozish va tez ushlash uchun mashq, yangi so'z o'rganish vositasi emas.
Agar IELTS Listening'da 5-6 to'g'ri javobdan yuqoriga chiqolmayotgan bo'lsangiz yoki bir xil imlo xatolari takrorlansa, bu o'yin aynan siz uchun. Har kuni 10 daqiqa — haftasiga 70 daqiqa, ya'ni bitta qo'shimcha darsdan ko'ra ko'proq amaliyot.
Bugun bitta gapdan boshlang: o'yinni oching, birinchi sprintni yozing va xatolaringizni daftarga ko'chiring. Ertaga xuddi shu gapni qayta yozib, o'zingizni o'zingiz bilan solishtiring — bu eng arzon va eng aniq o'lchov.
https://verbly.uz/games/dictation-sprint sahifasiga kirib sinab ko'ring.
