IELTS Readingda matnni oxirigacha o'qishga vaqt yetmayaptimi? Skim va scan qilishni o'yin bilan mashq qiling
Test kuni 60 daqiqa, uchta matn, 40 savol. Siz esa birinchi matnning ikkinchi paragrafida har bir so'zni o'qib chiqyapsiz — taymer esa sizga qarab emas, o'zicha ishlayapti.
Bu holat ko'pchilikka tanish. Muammo ingliz tilini bilmaslikda emas — ko'pincha matnni noto'g'ri o'qishda. IELTS Reading sizdan hamma gapni tushunishni emas, kerakli joyni tez topishni so'raydi.
Nega har bir so'zni o'qish ball yeb qo'yadi
Uchta passage, 40 savol, 60 daqiqa. Hisoblang: har bir matnga savollarni o'qish, javobni ko'chirish va tekshirish bilan birga 20 daqiqa qoladi. Har bir noma'lum so'z ustida to'xtash esa daqiqalarni yeb ketadi.
Yana bir muammo — diqqat. To'liq o'qiyotganda matndagi qiziqarli fakt ko'zga tashlanadi, siz o'ylab qolasiz, ortga qaytasiz. Natijada oxirgi 5 savolga 3 daqiqa qoladi.
Skimming va scanning — bir xil narsa emas
Ko'pchilik bu ikki so'zni aralashtiradi, aslida ular butunlay boshqa ishni bajaradi. To'g'ri o'qish strategiyasi ham aynan shu farqdan boshlanadi.
- Skimming — matnni tez ko'zdan kechirib, umumiy mazmunni va qaysi paragraf nima haqida ekanini tushunish. Sarlavha, birinchi va oxirgi gaplar shu uchun.
- Scanning — aniq ma'lumotni qidirish: sana, ism, raqam, kalit so'z. Bunda siz o'qimaysiz, ko'zingiz bilan tutib olasiz.
IELTS'da ikkalasi ham kerak: avval skimming bilan matnning xaritasini tuzasiz, keyin scanning bilan savolning javobini topasiz.
Skim Race o'yini nimani mashq qildiradi
Verblynig «Skim Race» o'yini aynan shu ko'nikma uchun qurilgan: taymer ostida matnni to'liq o'qimasdan kerakli ma'lumotni topish. Ya'ni imtihondagi vaqt bosimi va chalg'ituvchi matnni o'yin ko'rinishida mashq qilasiz.
O'yinni ishlatish uchun Verbly'da Telegram orqali ro'yxatdan o'tish kifoya. Har raundda matn va topishmoq yangilanadi, shuning uchun bitta matnni yodlab olib yutib bo'lmaydi.
Buni haqiqiy Reading savolida qanday qo'llaysiz
Misol: matn shahar fermalari haqida, savol esa «According to the passage, what is the main reason city farms close down?» deb so'raydi.
Siz «reason» va «close down» so'zlarini qidirasiz, lekin matnda ular aynan shunday turmasligi mumkin — muallif «collapse», «shut down» yoki «abandon» deb yozgan bo'ladi. Scanning aynan shu sinonimlarni tez ilg'ashni o'rgatadi.
Shu sababli savolni avval o'qib, kalit so'zlarni belgilash odatini shakllantiring. Skimming bilan paragraf mavzusini bilsangiz, qaysi joyga qaytishni ham bilasiz — behuda qayta o'qish yo'qoladi.
Kuniga 10 daqiqalik reja
- 5 daqiqa — Skim Race'da bitta raund. Taymerni to'xtatmang, xato qilsangiz ham davom eting.
- 3 daqiqa — xato topilgan joylarni ko'rib chiqing: so'z shakli o'xshash bo'ldimi yoki ma'nosi yaqinmi?
- 2 daqiqa — bitta haqiqiy IELTS passage oling va faqat skimming qiling: har paragrafga bitta mavzu yozib chiqing.
Haftada 5 kun shunday qilsangiz, matnga qarash tezligi sezilarli o'zgaradi. Bu — vaqtni tejashning eng arzon yo'li.
Bugun birinchi raundni sinab ko'ring: https://verbly.uz/games/skim-race sahifasiga kirib, taymerni yoqing va matnni oxirigacha o'qimasdan javobni topishga urinib ko'ring.