Inglizcha YouTube videosini tushunaman, lekin eshitganimni yozolmayman — nima qilish kerak?
Videoni ko'ryapsiz, har bir gap tanish tuyuladi. Keyin to'xtatib, bitta jumlani yozishga urinasiz — va «u nima dedi?» degan savol qoladi. Eshitish bilan yozish ikki xil ko'nikma, YouTube esa ularni o'zi mashq qildirmaydi.
Nega «tushundim» degan tuyg'u sizni aldaydi
Videoda gapni eshitganingizda miya uni tanidi — bu passiv tanish. Lekin yozish uchun har bir so'zni, artiklni, fe'l shaklini aniq ajratish kerak. «It's been raining since morning» degan jumlani tushunasiz, ammo yozganda «It is raining from morning» chiqadi. Farqni faqat yozib ko'rganingizda sezasiz.
Aynan shu mashq — diktant. Verbly'ning YouTube dictation tooli o'zingiz tanlagan videoni eshitib, gapma-gap yozishga majbur qiladi. Diktant nima uchun ishlashi haqida bu postda batafsil yozilgan.
Amalda qanday boshlash kerak: 6 qadam
1. Videoni qisqa tanlang. 2-5 daqiqalik, talaffuzi aniq, subtitri bor video oling — masalan «6 Minute English» yoki TED-Ed. Birinchi kuni 20 daqiqalik podkast bilan boshlamang, uch kundan keyin tashlab ketasiz.
2. Verbly'da ro'yxatdan o'ting. Bu Telegram orqali, taxminan 20 soniya vaqt oladi. Nima bilan boshlash kerakligi shu yerda yozilgan.
3. YouTube havolasini joylashtiring. Videoning manzilini nusxalab qo'yasiz — mashq shu video bo'yicha quriladi. Bu yerda muhim narsa: mavzuni o'zingiz tanlaysiz. Futbol, IT, IELTS — qiziq bo'lmagan mavzuda diqqat 5 daqiqada yo'qoladi.
4. Bitta jumlani 3 marta eshiting, to'rtinchisida yozing. Yozayotganda bo'sh joy qoldiring: «He said that he ___ going to leave». Eshitmagan so'zni taxmin qilib yozing — baribir keyin tekshirasiz. Lug'atga qarash esa mashqni o'ldiradi.
5. Subtitr bilan solishtiring. Videoning o'z subtitri bor, u yaxshi nazoratchi. Xatoni turga ajrating: (a) so'zni umuman eshitmadingiz, (b) eshitdingiz, lekin imlosi xato — «recieve» emas, «receive», (c) kichik so'zlar tushib qoldi: a/the, of, has. Uchinchi tur IELTS Listening'da eng ko'p ball yediradi: siz «answer» eshitasiz, lekin javob «the answer» bo'lishi kerak.
6. Har kuni 10 daqiqa, har hafta bir qadam qiyinlash. Ertaga xuddi shu videoning keyingi qismini, keyingi hafta boshqa aktsentdagi videoni oling. Tezlikni sun'iy oshirmang — avval aniqlik, keyin tezlik.
Bitta real misol: 4 daqiqa, bir hafta
4 daqiqalik videoda taxminan 40-50 gap bo'ladi. Kuniga 10 gap yozsangiz, bir haftada 50-60 jumla — bu bitta to'liq Listening section'dan kam emas. Misol: videoda «I've been working here for three years» yangraydi, siz «I am working here three years» deb yozasiz. Ertasi kuni xuddi shu qolipdagi gapni endi to'g'ri yozasiz, chunki xato sizning qo'lingiz bilan chiqqan.
Bunday mashqni talaffuz bilan birga olib borsangiz, natija tezroq ko'rinadi — talaffuzni AI bilan tekshirish haqidagi yozuvga ham qarang.
Bugun bitta 3 daqiqalik videoni tanlang va faqat birinchi 60 soniyasini yozib ko'ring — to'liq videoni emas. Shu 60 soniya sizga qaysi turdagi xato sizda ko'proq ekanini darrov ko'rsatadi. Boshlash uchun https://verbly.uz/tools/youtube-dictation sahifasiga kirib sinab ko'ring.
