See, Look, Watch: uchtasi ham «ko'rish» emas
Do'stingizga voqea aylantirib gapirmoqchisiz: kecha ko'chada notanish odam sizga qarab turgan edi. Qaysi so'zni ishlatasiz — see, look, yoki watch? Ko'pchilik ingliz tilini o'rganuvchi uchun bu uchtasi bir xil «ko'rish» bo'lib tuyuladi, lekin native speaker uchun ular butunlay boshqa holatlarni anglatadi.
See — ko'zingiz o'zi qiladigan ish
1. See so'zini harakatsiz, avtomatik ko'rish uchun ishlating. Ko'zingiz ochiq bo'lsa, xohlaysizmi-yo'qmi, atrofingizdagi narsalarni ko'rasiz — bunga maxsus harakat qilmaysiz, shunchaki sodir bo'ladi. Masalan: «I saw a bird outside the window» — derazadan qush ko'rindi, siz uni izlab qaramadingiz, u shunchaki ko'z oldingizga tushdi.
2. See so'zi ko'pincha «tushunish» ma'nosida ham ishlatiladi. «I see what you mean» degani — «tushundim, nima demoqchi ekaningizni». Bu holatda see o'rniga look yoki watch qo'yib bo'lmaydi — bu alohida idioma sifatida yodlanadi.
Look — diqqatni bir nuqtaga qaratish
3. Look — bu ongli, maqsadli harakat. Siz biror narsaga qarashga qaror qilasiz va ko'zingizni o'sha tomonga yo'naltirasiz. «Look at the board» — doskaga qarang, bu buyruq, aniq harakat talab qiladi. Look so'zidan keyin deyarli har doim predlog keladi: look at, look for, look after.
4. Look for va look after farqini eslab qoling: «I'm looking for my keys» — kalitlarimni qidiryapman, «She looks after her little brother» — u ukasiga qarayapti, g'amxo'rlik qiladi. Bitta so'z, ikki butunlay boshqa ma'no — faqat predlog o'zgargani bilan.
Watch — harakatni davomida kuzatish
5. Watch biror narsa harakatda, o'zgarishda bo'lganda ishlatiladi. Film, futbol o'yini, ko'chadagi mashinalar — bularning barchasi vaqt davomida davom etadi, shuning uchun watch keladi. «I watched the match last night» to'g'ri, lekin «I saw the match» ham ishlatiladi: farqi shundaki, watch butun o'yinni diqqat bilan kuzatganingizni, see esa shunchaki natijani bilganingizni ko'rsatadi.
6. Statik rasmga watch demaysiz — «I'm watching a picture» xato, to'g'risi «I'm looking at a picture». Watch faqat harakat yoki jarayon bo'lganda ishlaydi: watch TV, watch a video, watch someone cook.
Amalda qanday eslab qolish mumkin
7. Oddiy formula shunday: harakat siz tomondan boshlanmasa — see. Siz maxsus qarasangiz, lekin narsa harakatsiz bo'lsa — look. Narsa harakatda bo'lsa va siz uni kuzatsangiz — watch. Uch jumla bilan mashq qiling: «I see the mountains from my window», «Look at that mountain, it's huge», «We watched the sunset for twenty minutes».
8. IELTS Speaking yoki Writing qismida bu uchta so'zni to'g'ri ishlatish sizni boshqa nomzodlardan ajratib turadi — imtihonchilar aynan shunday nozik farqlarga e'tibor berishadi. Xato qilib qo'yishdan qo'rqmang, lekin farqni bilib gapirish ballaringizga ijobiy ta'sir qiladi.
Bu uchta so'zni va ularga o'xshash boshqa sinonimlarni real misollar orqali mustahkamlash uchun Verbly'ning Vocabulary asbobidan foydalaning — u har bir so'zni A1'dan C2'gacha darajada misollar bilan tushuntirib beradi. Bugun shu uchta so'z bilan besh ta jumla tuzib, ovoz chiqarib ayting — keyingi safar ikkilanmaysiz.
