Kecha 50 ta so'z yodladingiz, bugun Speaking'da bittasini ham eslay olmadingiz
Kecha kechqurun 50 ta yangi so'zni daftaringizga yozib, ma'nosini o'qib, hattoki uch-to'rt marta ovoz chiqarib takrorladingiz. Ertalab Speaking mashg'ulotida esa og'zingizdan bitta so'z ham chiqmadi — xuddi ular tunda qayoqqadir g'oyib bo'lgandek. Tanish holatmi?
Bu sizning xotirangiz yomonligidan emas. Muammo — so'zni "tanish" bilan uni "ishlatish" o'rtasidagi katta farqda.
Muammo lug'atda emas, miyaning ishlash tartibida
Miya ikki xil bilimni saqlaydi: passiv (tanib olish) va faol (chaqirib olish). "Significant" so'zini ko'rganda ma'nosini darrov tushunasiz — bu passiv bilim. Lekin gapirayotganda miyangiz shu so'zni izlab topishga vaqt sarflay olmaydi, shuning uchun o'rniga tanish va oson "important" yoki "big" deysiz.
Ilmiy tadqiqotlarga ko'ra, band 7 darajasiga chiqish uchun taxminan 3000-4000 so'zlik faol lug'at kerak bo'ladi — bu esa siz "bilgan" 8000 so'zdan ancha kam. Demak, maqsad ko'proq so'z yodlash emas, borini faollashtirish.
Yodlash o'rniga — eslab chaqirish mashqi
Kartochkada faqat inglizcha so'zni emas, o'zbekcha ma'nosini ko'rib, inglizcha so'zni eslab topishga harakat qiling — bu yo'nalish teskari bo'lganda miya ancha kuchliroq ishlaydi. Leitner usulidan foydalaning: yangi so'zni 1-kuni, keyin 3-kuni, 7-kuni, 16-kuni takrorlang.
- 1-kun: so'zni birinchi marta ko'rasiz
- 3-kun: uni eslab, gap tuzasiz
- 7-kun: boshqa so'zlar bilan aralashtirib takrorlaysiz
- 16-kun: faqat esingizda qolganlarini tekshirasiz
Bitta so'zni besh xil gapda ishlating
"Significant" so'zini olaylik. Uni faqat lug'atdan o'qib qo'yish o'rniga, o'z hayotingiz haqida beshta gap tuzing: "Learning English had a significant impact on my career", "There was a significant change in my routine last year", "My teacher played a significant role in my progress". Har safar so'z sizning shaxsiy tajribangizga bog'lansa, u miyada mustahkamroq o'rnashadi.
Ovoz chiqarib gapirmasangiz, u sizniki emas
Ko'p o'quvchi so'zlarni faqat yozma mashqda ishlatadi, og'zaki emas. Speaking imtihonida esa vaqtingiz yo'q — o'ylab o'tirishga imkon bermaydi. Shuning uchun har kuni 5 daqiqa telefoningizga yangi so'zlar bilan gapirib, ovoz yozib oling, keyin qayta eshiting.
Bu — shadowing texnikasining soddalashtirilgan varianti: eshityapsiz, pauza qilasiz, xuddi shu gapni o'zingizcha aytasiz. Ovozingizni yozib eshitish esa xatolaringizni yashirmaydi, ularni darhol ko'rasiz.
Bugun nima qiling
Kechagi 50 ta so'zdan atigi 5 tasini tanlang. Telefon diktofonini yoqing va har biri haqida 30 soniyalik gap tuzib gapiring — shaxsiy hayotingizdan misol bilan. Ertaga shu yozuvni qayta eshiting: qaysi so'zlar og'zingizdan erkin chiqdi, qaysilari hali "qotib" qoldi — ana o'sha ikkinchisiga ertaga qaytadan qaytasiz.
